Hekimler için

Hekimler İçin: Oküler Onkoloji Sevk Kriterleri

Prof. Dr. Elif Betül Türkoğlu, Antalya'da göz içi, konjonktiva, göz kapağı ve orbita tümörü şüphesi olan yetişkin ve çocuk hastaların sevkini kabul eder. Şüpheli retinoblastom ile MOLES skoru 3 veya üzerinde olan ya da büyümesi belgelenmiş pigmentli koroid lezyonları acil sevk gerektirir. Şüpheli konjonktiva melanomu, oküler yüzey skuamöz neoplazisi (OSSN) ve hızla büyüyen göz kapağı ya da orbita lezyonları da acildir. Sevk eden hekim, bulgular ve önerilen plan hakkında bilgilendirilir.
Acil
lökokori; MOLES ≥3 veya büyüme; şüpheli konjonktiva melanomu veya OSSN; hızla büyüyen kapak ya da orbita kitlesi
Rutin
1–2 risk faktörü olan nevüsler; belgelenmesi gereken benign lezyonlar
Gönderilecekler
tarihli fotoğraflar, ultrason, OCT, DICOM dosyaları, patoloji
İletişim
bu sayfadaki talep formu, Hekim sevki konusu; acil vakalarda Acil kutusunu işaretleyin

Bu sayfayı, bir hastayı oküler onkoloji değerlendirmesi için bana yönlendirmek isteyen meslektaşlarım için hazırladım: göz hastalıkları uzmanları, optometristler, çocuk hekimleri, onkologlar ve diğer hekimler. Göz hastalıkları profesörü ve oküler onkoloji uzmanıyım; 20 yılı aşkın süredir bu alanda çalışıyorum. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde yardımcı doçent (2014), doçent (2017) ve profesör (2022) oldum. Oküler onkoloji alanında Wills Eye Hastanesi'nde (Philadelphia, 2015–2016) bir yıl araştırma fellow'u olarak çalıştım. Japonya Ulusal Kanser Merkezi'nde (Tokyo, 2019) gözlemci hekim olarak bulundum. Ayrıntılar özgeçmiş sayfamda.

Antalya'daki muayenehanemde göz içi, konjonktiva, göz kapağı ve orbita tümörü olan yetişkin ve çocuk hastaları kabul ediyorum. Orbital dekompresyon, anoftalmik soket revizyonu, sondalama ve DSR ile şaşılık cerrahisi için de hasta sevk edebilirsiniz. Başka şehirlerden ve ülkelerden gönderilen görüntüleri de değerlendiriyorum. Aşağıdaki ölçütler yayımlanmış triyaj araçlarına dayanır. Klinik kararınızı destekler, onun yerini tutmaz.

Hangi hastalar acil sevk edilmeli?

Aşağıdaki durumlardan birini görürseniz lütfen vakit kaybetmeden sevk edin. Sayfanın sonundaki talep formunu doldururken Acil kutusunu işaretleyin:

Bulgu Neden önemli?
Küçük bir çocukta lökokori, anormal ya da asimetrik kırmızı refle veya yeni başlayan şaşılık Lökokori, retinoblastomun en sık başvuru bulgusudur; şaşılık ikinci sıradadır
MOLES skoru 3 veya üzerinde olan ya da büyümesi belgelenmiş pigmentli koroid lezyonu 3 ve üzeri skor olası melanomu gösterir; büyüme, dönüşümün en önemli işaretidir
Şüpheli konjonktiva melanomu: erişkinde yeni ortaya çıkan veya büyüyen pigmentli lezyon, nodülarite, besleyici damarlar ya da bulber konjonktiva dışında yerleşim İlk ameliyatta "no-touch" teknikle tam eksizyon, insizyonel biyopsiye tercih edilir
Şüpheli oküler yüzey skuamöz neoplazisi (OSSN): tirbuşon damarlı, jelatinöz veya lökoplakik limbal lezyon; özellikle nodüler, globa yapışık ya da büyük besleyici damarları varsa Olası invaziv karsinom bulgularıdır; evreleme ve tedavi planlaması gerekir
Ülserasyon, kanama, kirpik kaybı veya kapak kenarı harabiyeti olan, hızla büyüyen göz kapağı lezyonu ya da aynı yerde tekrarlayan "şalazyon" Sebase karsinom dahil göz kapağı malignitesinin özellikleridir
Hızla ilerleyen proptozis veya orbita kitlesi, özellikle çocukta Acil görüntüleme ve biyopsiyle rabdomiyosarkom dışlanmalıdır
Yüksek doz intravenöz steroid tedavisiyle 1–2 hafta içinde düzelmeyen, optik sinir basısı (kompresif optik nöropati) şüphesi olan tiroid göz hastalığı Kılavuzlar acil orbital dekompresyon önerir

Kısaca MOLES ve TFSOM-DIM

MOLES, Prof. Bertil Damato tarafından optometristler ve genel göz hekimleri için geliştirildi. Beş özelliği 0 ile 2 arasında puanlar: Mushroom (mantar şekli), Orange (turuncu pigment), Large (büyük boyut), Enlargement (büyüme) ve Subretinal fluid (subretinal sıvı). Toplam 0 puan sıradan bir nevüsü düşündürür. 1–2 puan, düşük veya yüksek riskli bir nevüsü gösterir; görüntüleme için acil olmayan sevk yeterlidir. 3 ve üzeri puan olası bir melanomu düşündürür ve acil sevk gerektirir. Moorfields (222 tümör) ve Almanya (695 nevüs ve 53 melanom) doğrulama serilerinde 3 ve üzeri skor tüm melanomları saptadı; özgüllük yaklaşık %96 idi.

TFSOM-DIM, Wills Eye Oküler Onkoloji Servisi'nin 3.806 nevüslük serisinden türetildi. Altı görüntüleme özelliğini sıralar:

  • Thickness: ultrasonda 2 mm'den fazla kalınlık
  • Fluid: OCT'de subretinal sıvı
  • Symptoms: 20/50 veya daha kötü görmeyle birlikte semptomlar
  • Orange: otofloresansta turuncu pigment
  • Melanoma acoustic hollowness: ultrasonda melanoma özgü akustik boşluk
  • DIaMeter: fotoğrafta 5 mm'den büyük çap

Beş yıllık dönüşüm oranı, risk faktörü yokken yaklaşık %1'di. Bu oran bir faktörle %11'e, iki faktörle %22'ye, üç faktörle %34'e, dört veya daha fazla faktörle yaklaşık yarıya çıktı. Hastalara yönelik koroid nevüsü sayfası her iki sistemi de açıklar.

Hangi hastalar rutin olarak sevk edilebilir?

  • Bir veya iki risk faktörü olan koroid nevüsleri (MOLES 1–2): başlangıç multimodal görüntülemesi ve takip planı için. Yayımlanmış rehberler, bu lezyonların ilk dönemde 4–6 ayda bir yeniden görüntülenmesini önerir.
  • Belgelenmesi veya ikinci görüş gerektiren benign görünümlü lezyonlar. Örneğin stabil bir konjonktiva veya iris nevüsü, retina pigment epitelinin konjenital hipertrofisi (CHRPE) ya da küçük, stabil bir göz kapağı lezyonu.
  • Atipik pterjiyum veya pinguekula (yalnızca temporalde yerleşen, lökoplakik, olağandışı damarlı veya hızla nüks eden): OSSN'yi dışlamak için.
  • Göz içi tümör nedeniyle tedavi edilmiş gözlerde katarakt ve diğer karmaşık lens cerrahileri: bkz. zor katarakt ameliyatları.
  • Okuloplastik, orbita ve şaşılık cerrahisi: proptozisli inaktif tiroid göz hastalığında orbital dekompresyon; implant ekspozisyonu veya kontrakte soket gibi anoftalmik soket sorunlarında göz yuvası revizyonu. Doğuştan ya da edinsel nazolakrimal kanal tıkanıklığında sondalama veya DSR; çocuk ve yetişkinlerde şaşılıkta şaşılık cerrahisi.

Sevk etmeden önce

  • Şüpheli nodüler konjonktiva melanomunda ve pleomorfik adenom olabilecek iyi sınırlı lakrimal bez kitlesinde insizyonel biyopsiden kaçının. Her ikisi de bütün hâlinde eksize edilmelidir.
  • Retinoblastom şüphesi olan çocukta BT yerine MR tercih edin ve gözden biyopsi yapmayın.
  • Eksize edilen her pterjiyumu histopatolojik incelemeye gönderin: örneklerin %1,7–9,8'inde beklenmedik OSSN bildirilmiştir.
  • Göz içi tümör dışlanamıyorsa (örneğin fundus görülemiyorsa) evisserasyondan önce ultrason yaptırın.

Sevkle birlikte neler göndermelisiniz?

  • Hasta bilgileri, iletişim bilgileri ve tercih edilen dil; yanıtlamamı istediğiniz soru.
  • Öykü: şikâyetlerin başlangıcı ve seyri, önceki göz tedavileri, geçirilmiş kanserler, ilgili aile öyküsü (örneğin retinoblastom, uvea melanomu veya BAP1 ile ilişkili tümörler), genel sağlık durumu ve kullanılan ilaçlar.
  • Her iki gözün görme keskinliği ve göz içi basıncı.
  • Tarihli görüntüler: geniş açılı renkli fundus fotoğrafları; kalınlığı ve en büyük taban çapını içeren A ve B mod ultrason; OCT; fundus otofloresansı; yapıldıysa anjiyografi. Yüzey lezyonlarında everte edilmiş kapakları ve forniksleri de gösteren biyomikroskopi fotoğrafları ile ön segment OCT. Orbita lezyonlarında MR veya BT.
  • Karşılaştırma için eski görüntüler. Belgelenmiş değişiklik çoğu zaman belirleyicidir.
  • Patoloji raporları, ameliyat notları ve önceki tedavinin ayrıntıları; mümkünse yeniden değerlendirme için preparatlar veya parafin bloklar.
  • Çocuklarda: kırmızı refle bulguları, lökokorinin görüldüğü aile fotoğrafları ve varsa RB1 genetik test sonuçları.

Görüntüleri ekran görüntüsü olarak değil, DICOM dosyası veya tam çözünürlüklü dosya olarak güvenli bir bulut bağlantısıyla gönderin. Bağlantıyı talep formundaki Görüntü ve raporların bağlantısı alanına ekleyin ya da muayenehanenin mesajına yanıt olarak iletin. Kayıtları hastanın açık rızasıyla paylaşın (bkz. KVKK aydınlatma metni). Bu tetkikler hastalar için göz tümörü teşhisi sayfasında anlatılıyor.

Size nasıl bilgi veriyorum, ortak takibi nasıl yürütüyoruz?

Muayeneden sonra sizi klinik ve görüntüleme bulguları, ön tanı, hastayla konuştuğumuz seçenekler, önerilen plan ve kontrol aralığı hakkında bilgilendiriyorum. Hasta için uygunsa kontrol muayeneleri ve görüntülemeler sizde yapılabilir. Siz de bunları uzaktan değerlendirmem için bana gönderirsiniz. Böylece hastanın her kontrol için seyahat etmesi gerekmez.

Her vakayı değerlendiriyor ve tedaviyi hastayla birlikte planlıyorum. Bazı yöntemler özel altyapı gerektirir: radyoaktif plak tedavisi (brakiterapi), proton veya stereotaktik radyoterapi, intraarteriyel kemoterapi ve sistemik tedavi. Bu tedaviler ilgili uzman ekiplerle birlikte uygulanır; plan hakkında sizi bilgilendiririm.

Bana nasıl ulaşabilirsiniz?

Acil ve rutin sevkleri aşağıdaki talep formuyla gönderin ve Hekim sevki konusunu seçin. Acil vakalarda Acil kutusunu işaretleyin. Muayenehane, seçtiğiniz yolla yanıt verir: WhatsApp, Telegram, telefonla arama veya e-posta. Yazışmalarımız Türkçe veya İngilizce olabilir.

Muayenehane acil hizmet vermez: acil tedavi gereken bir hastayı en yakın acil servise yönlendirin (Türkiye'de 112).

Talep formu

Sorunuzu birkaç cümleyle yazın ve yanıtı nasıl almak istediğinizi seçin. Bu form acil durumlar için değildir: acil yardım için bulunduğunuz ülkedeki acil çağrı numarasını (Türkiye'de 112) arayın.

* ile işaretli alanlar zorunludur.

Bayrağa tıklayarak ülkeyi seçin, ardından numarayı yazın. WhatsApp, Telegram ya da arama için kullanılır.

Yalnızca yanıtı e-postayla almak istiyorsanız gereklidir.

Hangi göz, ne bulundu ve ne zamandan beri; konulan tanı ve şimdiye kadarki tedavi; sorunuz.

Google Drive, Dropbox, WeTransfer ya da benzeri bir serviste paylaşılan bağlantı. Tüm dosyaları tek bir klasöre koyup tek bir bağlantı paylaşın. Dosyaları daha sonra, muayenehanenin mesajına yanıt olarak da gönderebilirsiniz.

Telefon numarasının ülkesi IP adresinize göre önerilir; IP adresiniz bunun için saklanmaz (IP Geolocation by DB-IP).

Adres
Fener Mah. Bülent Ecevit Blv. Özdemir Plaza No:42
07160 Muratpaşa / Antalya
Çalışma saatleri
Pazartesi–Cumartesi 09:00–18:00 · Pazar kapalı

Kaynaklar

  1. Damato BE. [Melanositik koroid tümörleri için MOLES skorlama sistemi: Moorfields doğrulaması]. Eye, 2022. nature.com
  2. Jahnke et al. [MOLES ve TFSOM-DIM skorlarının 695 nevüs ve 53 melanomda Almanya doğrulaması]. Scientific Reports, 2024. nature.com
  3. Shields CL, et al. [3.806 koroid nevüsünün görüntüleme özellikleri ve 2.355 olguda melanoma dönüşüm risk faktörleri]. Retina, 2019. Europe PMC
  4. American Academy of Ophthalmology. Distinguishing choroidal nevus from choroidal melanoma. EyeNet Magazine. aao.org
  5. ABD Ulusal Kanser Enstitüsü (National Cancer Institute). [Retinoblastom tedavisi (PDQ®), sağlık profesyonellerine yönelik sürüm: başvuru bulguları, tanı ve görüntüleme]. cancer.gov
  6. EyeWiki (Amerikan Oftalmoloji Akademisi). Ocular Surface Squamous Neoplasia. eyewiki.org
  7. EyeWiki (Amerikan Oftalmoloji Akademisi). Conjunctival Melanocytic Tumors. eyewiki.org
  8. EyeWiki (Amerikan Oftalmoloji Akademisi). Pterygium. eyewiki.org
  9. EyeWiki (Amerikan Oftalmoloji Akademisi). Sebaceous Carcinoma. eyewiki.org
  10. EyeWiki (Amerikan Oftalmoloji Akademisi). Rhabdomyosarcoma. eyewiki.org
  11. EyeWiki (Amerikan Oftalmoloji Akademisi). Lacrimal gland tumors. eyewiki.org
  12. EyeWiki (Amerikan Oftalmoloji Akademisi). Evisceration. eyewiki.org
  13. Bartalena L, et al. The 2021 European Group on Graves' Orbitopathy (EUGOGO) clinical practice guidelines for the medical management of Graves' orbitopathy. Eur J Endocrinol, 2021. doi.org
  14. Burch HB, et al. Management of thyroid eye disease: a consensus statement by the American Thyroid Association and the European Thyroid Association. Thyroid, 2022. doi.org

Göz tümörü konusunda uzman görüşü mü gerekiyor?

Görüntüleme ve raporlarınızı Prof. Dr. Türkoğlu'nun değerlendirmesi için gönderin ya da Antalya'da muayene randevusu alın. Yetişkin ve çocuk hastalar kabul edilir.

Talep gönder