Akıllı lens · Lens tipleri

Torik Lens: Katarakt veya Lens Değişimi Ameliyatında Astigmatın Düzeltilmesi

Torik lens, astigmat düzeltmesi içine yerleştirilmiş yapay bir göz içi lenstir. Katarakt (göz perdesi) ameliyatı veya refraktif lens değişimi sırasında takılır ve düzeltici gücü korneanın en dik kavisli yönüyle aynı hizaya gelecek şekilde döndürülür. Avrupa kılavuzu, kornea astigmatı 1,0 diyoptri veya üzerindeyse torik lens düşünülmesini önerir. Monofokal, EDOF ve trifokal lenslerin torik versiyonları vardır; ancak torik lensler düzensiz astigmatı düzeltemez.
Gözün neresindeLens
Genellikle düşünüldüğü durum
1,0 D veya üzeri kornea astigmatı
Kanıt düzeyi
2,0 D üzerinde güçlü, 1,5 D üzerinde orta (ESCRS)
Seçenekler
monofokal, EDOF ve trifokal lenslerin torik versiyonları
Hizalama neden önemli?
her derecelik dönmede düzeltmenin yaklaşık %3'ü kaybolur
Uygun olmadığı durumlar
örneğin keratokonus veya kornea skarına bağlı düzensiz astigmat

Katarakt ameliyatı veya refraktif lens değişimi gereken birçok kişide astigmat da vardır. Standart bir yapay lens astigmatı düzeltmez. Bu yüzden başarılı geçen bir ameliyattan sonra bile gözlüksüz görme bulanık kalabilir. Torik lens ise astigmatı, yeni lensin içindeki ek bir düzeltmeyle giderir.

Aşağıda torik lensin ne zaman düşünülmeye değer olduğunu, nasıl ölçülüp hizalandığını ve dönerse ne olacağını bulacaksınız. Alternatifler de anlatılıyor. Tüm lens tipleri akıllı lens ameliyatı sayfasında karşılaştırılıyor.

Astigmatlı gözde katarakt ameliyatı: neden önemli?

Astigmatta gözün ön yüzündeki saydam pencere, yani kornea, bir yönde diğerine göre daha dik kavislidir. Futbol topundan çok bir rugby topunu andırır. Işık iki farklı noktada odaklanır. Bu yüzden görme her mesafede bulanık veya çarpıktır.

Gözün kendi merceği de biraz astigmata katkıda bulunabilir, ama ameliyatta çıkarılır. Bu yüzden yeni lensin düzeltmesi gereken, korneanın astigmatıdır. Düzeltilmezse okumanın yanı sıra uzak için de gözlük gerekebilir. Ayrıca presbiyopiyi, yani yaşla birlikte yakını görmenin zorlaşmasını düzelten lenslerin yararını azaltır, çünkü bu lenslerin amacı gözlüksüz görmedir.

Torik lens kimlere gerekir?

Avrupa kılavuzu (ESCRS, 2024), kornea astigmatı 1,0 diyoptri (D) veya üzerinde olduğunda torik lens düşünülmesini önerir. Kanıt düzeyini 2,0 D üzerinde güçlü, 1,5 D üzerinde orta olarak değerlendirir. Daha küçük değerler görmeyi daha az etkiler ve çoğu zaman başka yollarla düzeltilebilir (aşağıdaki alternatiflere bakın).

Astigmatın tipi de önemlidir. Torik lens, simetrik bir yapı gösteren düzenli astigmatı düzeltir. Düzensiz astigmata ise uygun değildir. Düzensiz astigmatın nedenleri keratokonus ve korneanın incelmesiyle seyreden diğer durumlar (ektazi) ya da kornea skarlarıdır.

Torik lens nasıl çalışır?

Torik lens iki düzeltmeyi birleştirir. Birincisi, her yapay lensin sahip olduğu olağan kırma gücüdür. İkincisi yalnızca tek bir yönde etkili olan ek bir güçtür; buna silindirik güç denir. Kornea astigmatını ortadan kaldıran bu ek güçtür. Lensin üzerindeki küçük işaretler bu gücün yönünü gösterir.

Ameliyat sırasında lens, kapsülün içinde döndürülür. Kapsül, doğal merceği taşıyan ince bir kesedir. Lens, işaretler planlanan açıyla, yani korneanın en dik kavisli yönüyle aynı hizaya gelene kadar çevrilir.

Ölçümler ve hizalama nasıl yapılır?

Torik lens ancak planlama hassas olursa işe yarar. Adımlar genellikle şöyledir:

  1. Gözyaşı tabakasının kontrolü. Dengesiz bir gözyaşı tabakası (gözyaşı filmi) kornea ölçümlerini bozabilir. Bu yüzden göz kuruluğu ameliyattan önce teşhis edilip tedavi edilir; ESCRS de bunu önerir.
  2. Kornea haritası. Kornea topografisi veya tomografisi korneanın şeklini haritalar. Astigmatın miktarını ve yönünü ölçer, düzenli olup olmadığını gösterir. ESCRS, astigmat varsa bu tetkiki ameliyat öncesi değerlendirmeye dahil eder.
  3. Göz uzunluğu ve kornea eğriliği. Bunları optik biyometri ölçer. İngiltere'de ulusal kılavuzları hazırlayan kurum NICE, lens gücünün hesaplanmasında bu yöntemi önerir.
  4. Hesaplama. Bu ölçümler birleştirilerek silindirik güç ve lensin yerleştirileceği tam açı belirlenir.
  5. İşaretleme. Ameliyat günü, siz dik otururken göz üzerine genellikle referans işaretleri konur, çünkü yattığınızda göz hafifçe dönebilir. Bunun yerine görüntü rehberli bir sistem de kullanılabilir.
  6. Hizalama. Ameliyatın sonunda lens planlanan açısına döndürülür.
  7. Kontrol. Lensin konumu kontrol muayenelerinde denetlenir.

Torik lens dönerse ne olur?

Torik lens ancak planlanan açıda kaldığı sürece işe yarar. Amerikan Oftalmoloji Akademisi'nin (AAO) çevrim içi ansiklopedisi EyeWiki'ye göre, yaygın kullanılan bir torik tasarımda her 3 derecelik dönme düzeltmeyi yaklaşık %10 azaltır. Bu, derece başına yaklaşık %3,3 demektir. Dolayısıyla planlanan açısından 10 derece sapmış bir lens, astigmat düzeltmesinin yaklaşık üçte birini kaybeder.

Bazı gözlerde lensin dönme riski daha yüksektir. EyeWiki bu durumları göreceli kontrendikasyonlar, yani dikkatle tartılması gereken durumlar arasında sayar:

  • Lensi taşıyan liflerin (zonüller) zayıf olması
  • Lens kapsülünün yırtılmış olması
  • Göz bebeğinin iyi büyümemesi
  • Daha önce retina veya glokom (göz tansiyonu) ameliyatı geçirilmiş olması

Lens önemli ölçüde döndüyse genellikle kısa ikinci bir işlemle yerine çevrilebilir. Kalan astigmat da gözlük veya lazer tedavisiyle düzeltilebilir.

Monofokal, EDOF ve trifokal lenslerin torik versiyonları var mı?

Evet. Lens ailelerinin çoğunun torik versiyonu vardır. Bu yüzden hangi lens tipini seçerseniz seçin astigmat düzeltilebilir:

  • Torik monofokal lensler tek mesafede net görme sağlar. Diğer mesafeler için gözlük gerekir.
  • Torik EDOF lensler: örneğin TECNIS PureSee'nin 1 D veya üzeri astigmat için torik versiyonu.
  • Torik trifokal lensler: örneğin ZEISS AT LISA tri toric. Üreticisi bu lensi +1,0 ile +12,0 D arasındaki silindirik güçler için sunar.

Presbiyopiyi düzelten lenslerde astigmatın doğru düzeltilmesi özellikle önemlidir, çünkü amaç birden fazla mesafede gözlüksüz iyi görmedir. Düzensiz astigmat varsa multifokal lensler dikkatle değerlendirilmelidir. Bkz. trifokal lens ve EDOF lens. Yukarıdaki lens adları piyasadan örneklerdir; muayenehanede hangi lenslerin kullanıldığını göstermez.

Torik lensin alternatifleri nelerdir?

  • Kesinin yeri. Küçük astigmat değerlerinde ana kesi korneanın en dik kavisli ekseni üzerinde yapılabilir ("on-axis" cerrahi). Bir başka seçenek, kornea kenarında yapılan limbal gevşetici kesilerdir. NICE, astigmatı azaltmak için bunların düşünülmesini önerir.
  • Lazerle arkuat kesiler. Lazerle katarakt ameliyatında femtosaniye lazer, astigmatı azaltmak için korneada kavisli (arkuat) kesiler yapabilir.
  • Ameliyattan sonra gözlük veya kontakt lens.
  • Işıkla ayarlanabilir lens. Lensin gücüne, yaklaşık 3,0 D'ye kadar silindirik güç dahil, ameliyattan sonra UV ışıkla ince ayar yapılabilir. Bunun için birkaç haftaya yayılan kontroller gerekir.

Hangi yaklaşımın uygun olduğu astigmatın miktarına ve tipine, ayrıca lens tercihinize bağlıdır; bkz. göz içi lens seçimi.

Antalya'da torik lens planlaması

Antalya'da Prof. Dr. Elif Betül Türkoğlu korneanızın şeklini ve gözünüzün genel sağlığını değerlendirir. Torik lensin önerilip önerilmediğini açıklar ve lensin gücünü ve yerleştirileceği açıyı sizinle birlikte planlar. Torik versiyon genellikle lensin maliyetini artırır; bkz. akıllı lens ve katarakt fiyatları.

Sık sorulan sorular

Torik lens için ne kadar astigmat olmalı?

Genellikle 1,0 diyoptri veya üzeri kornea astigmatı. ESCRS bu düzeyden itibaren torik lens düşünülmesini önerir; 2,0 D üzerinde yararına ilişkin kanıt güçlüdür. Daha küçük değerler görmeyi daha az etkiler ve bazen kesinin yeri ayarlanarak giderilebilir. Karar ayrıca astigmatın düzenli olup olmadığına ve lens tercihinize bağlıdır.

Torik lensle gözlükten kurtulur muyum?

Her zaman değil. Torik lens astigmatı düzeltir, ama kaç mesafede gözlüksüz göreceğinizi lensin tipi belirler. Uzağa ayarlanmış torik monofokal lensle genellikle yine okuma gözlüğü gerekir. Torik EDOF veya trifokal lensler görme aralığını daha da genişletir. Ameliyattan sonra az miktarda astigmat kalabilir; gözlük veya lazer tedavisi bunu düzeltebilir.

Torik lens ameliyattan sonra yerinden oynayabilir mi?

Dönebilir; her derecelik dönme, lensin etkisini yaklaşık %3 azaltır. Lens destek yapıları zayıfsa veya kapsül yırtılmışsa risk daha yüksektir. Bu yüzden lensin konumu kontrol muayenelerinde denetlenir. Lens görmeyi bulanıklaştıracak kadar döndüyse genellikle kısa bir işlemle yerine çevrilebilir. Kalan astigmat da ardından gözlük veya lazerle düzeltilebilir.

Ameliyattan önce gözüme neden işaret konuyor?

Çünkü yattığınızda göz hafifçe dönebilir. İşaretler genellikle siz dik otururken konur; böylece ameliyat masasında planlanan açı doğru bulunur. Bazı cerrahlar işaret yerine görüntü rehberli bir sistem kullanır. Amaç, lensin düzeltici gücünü korneanın en dik kavisli yönüyle hizalamaktır. Ameliyatın sonunda lens bu açıya çevrilir. Konumu da kontrol muayenelerinde denetlenir.

Keratokonusum varsa torik lens uygun mu?

Genellikle hayır. Torik lensler düzenli astigmatı düzeltir. Keratokonus ise çoğunlukla torik lensin tam olarak düzeltemeyeceği düzensiz astigmata yol açar. Keratokonusta lens gücünü hesaplamak da daha zordur. Bu yüzden planlama her göz için ayrı yapılır. Seçenekler ayrıntılı kornea haritalamasından sonra konuşulur.

Torik lens gözde standart lensten farklı hissedilir mi?

Hayır. Göze yerleştirildikten sonra torik lens hissedilmez ve başkaları tarafından da görülmez. Ameliyat ve iyileşme standart lensle aynıdır. Fark yalnızca iki noktadadır: öncesinde korneanın haritası ve ek ölçümler gerekir; ameliyat sırasında da lens, işaretleri planlanan açıya gelecek şekilde dikkatle çevrilir.

Torik lens daha mı pahalı?

Genellikle evet. Lensin kendisi daha pahalıdır ve planlama ek ölçümler gerektirir. Toplam tutar ayrıca lens ailesine, bir veya iki gözün ameliyat edilmesine ve fiyata dahil kontrollere bağlıdır. Lens modelinin adının geçtiği yazılı bir teklif isteyin. Teklifte başka nelerin yer alması gerektiği akıllı lens ve katarakt fiyatları sayfasında anlatılıyor.

Kaynaklar

  1. European Society of Cataract & Refractive Surgeons (ESCRS). [Katarakt cerrahisine yönelik klinik öneriler, 2024]. escrs.org
  2. American Academy of Ophthalmology, EyeWiki. Toric IOLs. eyewiki.aao.org
  3. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Cataracts in adults: management (NG77), recommendations. nice.org.uk
  4. American Academy of Ophthalmology, EyeWiki. Femtosecond Cataract Surgery. eyewiki.aao.org
  5. American Academy of Ophthalmology, EyeWiki. Light Adjustable Intraocular Lenses. eyewiki.aao.org
  6. Johnson & Johnson. [Basın bülteni: TECNIS PureSee göz içi lensinin FDA onayı], Mart 2026 (üretici tarafından bildirilen veriler). jnj.com
  7. ZEISS. [AT LISA tri ailesi: ürün bilgisi] (üretici tarafından bildirilen veriler). zeiss.com
  8. Braga-Mele R, et al. [Multifokal göz içi lensler: endikasyonlar ve kontrendikasyonlar]. Journal of Cataract & Refractive Surgery, 2014. sciencedirect.com

Katarakt veya akıllı lens ameliyatı mı düşünüyorsunuz?

Gözünüze uygun lens seçenekleri, ameliyat öncesi ölçümler ve fiyatlar hakkında bilgi alın.

Talep gönder