Presbiyopi Tedavisi: Yakını Net Görmek İçin Seçenekler

Telefonunuzu kol mesafesinde tutmaya ya da bir menüyü okumak için daha fazla ışık aramaya başladıysanız, sonunda herkesi etkileyen normal bir değişikliği, presbiyopiyi (yaşa bağlı yakını görememe) fark ediyorsunuz demektir. Gözlük ve kontakt lensler en basit çözümdür. Presbiyopi ameliyatı, okuma gözlüğüne daha az bağımlı olmak isteyenler için bir seçenektir; sorunu kaynağında ele alan yaklaşım ise gözün doğal lensini değiştirmektir.

Bu sayfa cerrahi olmayan ve cerrahi seçenekleri, lens temelli düzeltmeden en çok kimlerin fayda gördüğünü ve Antalya'da Prof. Dr. Elif Betül Türkoğlu ile presbiyopi tedavisinin nasıl planlandığını açıklar. Tüm lens ameliyatları için akıllı lens ve lens değişimi ameliyatı sayfasına bakabilirsiniz.

Presbiyopi nedir?

ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), presbiyopiyi gözün yakın işler için odağını değiştirme yeteneğinin yaşla birlikte ilerleyen, yavaş yavaş kaybı olarak tanımlar. Değişiklik, irisin arkasında yer alan doğal (kristalin) lenste olur; genç gözlerde bu lens yakına odaklanmak için şekil değiştirir (akomodasyon). Yıllar içinde lens sertleşir ve yakındaki nesneler bulanıklaşır.

Tipik belirtiler yazıyı daha uzakta tutmak, okumak için daha fazla ışığa ihtiyaç duymak ve yakın çalışmada gözlerin yorulmasıdır. Presbiyopi göze zarar vermez, ancak mevcut göz numaranızın üzerine eklenir: miyop kişiler gözlüklerini çıkararak çoğu zaman okuyabilirken hipermetrop kişiler her mesafede yardıma ihtiyaç duyabilir.

Cerrahi olmayan presbiyopi tedavisi

• Gözlük: okuma gözlüğü; uzak ve yakın düzeltmeyi birleştiren bifokal veya progresif gözlük; bilgisayar mesafesi için ofis camları.
• Kontakt lens: multifokal kontakt lensler ya da bir gözün uzağa, diğerinin yakına düzeltildiği monovizyon kontakt lensler.

Bu seçeneklerin riski düşüktür ve gözleriniz değiştikçe güncellenebilir. Birkaç hafta monovizyon kontakt lens kullanmak, monovizyon ameliyatının size uyup uymayacağını da gösterir.

Presbiyopi ameliyatı seçenekleri nelerdir?

Presbiyopiyi düzelten bir lensle lens değişimi

Okuma görmesi için lens değişimi, refraktif lens değişimi veya katarakt ameliyatıyla aynı ameliyattır: doğal lens bir göz içi lensle (GİL) değiştirilir ve lensin tasarımı ne kadar yakın görme kazanacağınızı belirler.

• Trifokal ve multifokal lensler (halk arasında akıllı lensler) yakına, ara mesafeye ve uzağa odaklanır. Bir trifokal lensin (AcrySof IQ PanOptix) ABD'deki çalışmasında hastaların %49,6'sı 40 cm'de gözlüksüz yaklaşık 20/20 düzeyinde okurken bu oran monofokal lensle %0,9'du; ara mesafede oranlar %73,2 ve %22,5 idi. Bkz. trifokal lensler.
• Genişletilmiş odak derinlikli (EDOF) lensler odağı uzaktan kol mesafesine kadar uzatır. Bir EDOF lensin (TECNIS Symfony) ABD'deki çalışmasında hastaların %76,9'u ara mesafede (66 cm) 20/25 veya daha iyi görmeye ulaşırken bu oran monofokal lensle %33,8'di; küçük yazılar için yine gözlük gerekebilir. Bkz. EDOF lensler.
• Geliştirilmiş (enhanced) monofokal lensler ara mesafe görmesini biraz uzatırken büyük ölçüde standart bir monofokal lens gibi davranır.

Daha fazla yakın odağın optik bir bedeli vardır. 20 çalışmayı kapsayan bir Cochrane derlemesi, multifokal lenslerle halelerin monofokal lenslere göre yaklaşık 3,6 kat daha olası olduğunu bulmuştur. Symfony çalışmasında hastaların %8,8'i halelerden "çok rahatsız" olduğunu belirtirken bu oran monofokal lensle %1,4'tü; anketler çalışmadan çalışmaya farklılık gösterdiğinden bu tür rakamlar lensleri sıralamak için kullanılmamalıdır. Bkz. lens seçimi.

Monovizyon veya karma görme

Monovizyon, bir gözü uzağa, diğerini biraz daha yakına ayarlar; bu, lens ameliyatında monofokal lenslerle ya da korneaya uygulanan lazerle yapılır. Avrupa kılavuzu, göz içi lenslerle monovizyonun düşük hale olasılığıyla iyi uzak ve ara mesafe görmesi sağladığını belirtir. Bu yöntemde gözler artık tam olarak birlikte çalışmaz; bu, derinlik algısını azaltabilir ve herkes buna uyum sağlayamaz. Önce kontakt lensle yapılan bir deneme, monovizyonun size uyup uymadığını gösterir.

Korneaya uygulanan lazerle görme düzeltme

LASIK gibi lazer tedavileri korneayı yeniden şekillendirir ve lensin odaklanma yeteneğini geri getiremez. FDA, LASIK öncesinde okuma gözlüğü kullanan kişilerin sonrasında da buna ihtiyaç duyabileceği konusunda uyarır. Lazerle monovizyon oluşturulabilir, ancak doğal lens yaşlanmayı sürdürür; bu nedenle yakın görme değişmeye devam edebilir ve ileride yine de katarakt gelişebilir. Bkz. lens değişimi mi, lazer mi? (RLE, LASIK ve ICL).

Lens temelli düzeltmeden en çok kimler fayda görür?

• Yaklaşık 50 yaş ve üzerindekiler. ABD'deki cerrahlar lens değişimini yaklaşık 43 yaşından itibaren konuşur, en uygun adaylar ise genellikle 50 yaşın üzerindedir; lensi hâlâ odaklanabilen gençler genellikle iyi aday değildir.
• Hipermetrop kişiler. Presbiyopiyle birlikte görülen hipermetropi, refraktif lens değişiminin en sık nedenidir.
• Lensinde erken değişiklikler olanlar. Tek bir ameliyat hem presbiyopiyi hem de gelişmekte olan kataraktı ele alır; bkz. katarakt ameliyatı.
• Kornea lazerine uygun olmayanlar, örneğin göz kuruluğu veya ince kornea nedeniyle.
• Gözleri başka açılardan sağlıklı ve beklentileri gerçekçi olanlar. Avrupa kılavuzu multifokal lensleri gözlükten kurtulmak isteyen ve hale olasılığını kabul eden kişilere ayırır.

Presbiyopi ameliyatının riskleri nelerdir?

Lens değişimi, katarakt ameliyatıyla aynı riskleri taşır. İngiltere'deki hasta rehberi ciddi bir komplikasyon olasılığını yaklaşık 1.000'de 1 olarak verir; multifokal tasarımlar buna hale ve kamaşmayı ekler. Yüksek miyop kişilerde ek özen gerekir, çünkü lens ameliyatı özellikle gözü uzun olan 60 yaş altı erkeklerde retina dekolmanı riskini artırır; bkz. retina dekolmanı riski. Lazerle monovizyon kornea cerrahisinin risklerini taşır; FDA bunlar arasında şiddetli göz kuruluğu, kamaşma ve haleleri sayar. Lens ameliyatının her bir riski akıllı lens yan etkileri ve riskleri sayfasında açıklanmaktadır.

Presbiyopi ameliyatı nasıl planlanır?

1. Muayene. Göz numaranız, yakın görmeniz, göz uzunluğunuz ve kornea şekliniz ölçülür; gerektiğinde makula taraması yapılır; göz kuruluğu varsa önce tedavi edilir.
2. Öncelikleriniz. Okuma, ekranlar, gece araç kullanma, iş ve hobiler ile halelere nasıl baktığınız.
3. Gerektiğinde deneme. Monovizyon kontakt lensler, her gözün farklı mesafeye odaklanmasına uyum sağlayıp sağlayamayacağınızı gösterir.
4. Plan. Her göz için lens ya da monovizyon ve iki gözün aynı gün ameliyat edilip edilmeyeceği.
5. Ameliyat ve uyum. Lokal anesteziyle yapılan kısa bir ameliyat; ardından multifokal optiklere haftalar ile aylar süren bir uyum dönemi; bkz. katarakt ameliyatı sonrası iyileşme ve eve dönüş.

Antalya'da presbiyopi tedavisi

Prof. Dr. Türkoğlu Antalya'da katarakt ve lens değişimi ameliyatları yapmaktadır. Gözlerinizi değerlendirir, hangi presbiyopi seçeneklerinin gözlerinize uygun olduğunu — gözlük veya kontakt lensin daha mantıklı seçenek olarak kaldığı durumlar dahil — açıklar ve tedaviyi sizinle birlikte planlar. Şehir dışından geliyorsanız güncel gözlük reçetenizi ve önceki göz kayıtlarınızı gelmeden önce gönderebilirsiniz; Antalya'daki ölçümler ardından planı kesinleştirir. Fiyat esas olarak lense ve bir veya iki gözün tedavi edilmesine bağlıdır; bkz. akıllı lens ve katarakt ameliyatı fiyatları.