Prof. Dr. Elif Betül Türkoğlu – Oküler Onkoloji Uzmanı ve Katarakt Cerrahı

Prof. Dr. Elif Betül Türkoğlu, uzmanlık eğitimine 2005'te başlamış bir göz hastalıkları profesörü, oküler onkoloji uzmanı ve göz cerrahıdır. Yetişkin ve çocuklarda gözün ve çevresinin tümörlerini teşhis ve tedavi eder; zor vakalar dahil katarakt ve akıllı lens ameliyatları yapar; göz kapakları, gözyaşı kanalları ve göz çukuru (orbita) ameliyatlarını gerçekleştirir. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde sırasıyla yardımcı doçent, doçent ve profesör unvanlarını almıştır; hâlen Antalya'nın Muratpaşa ilçesindeki özel muayenehanesinde hasta kabul etmektedir.

• Profesörgöz hastalıkları, 2022 · Akdeniz Üniversitesi
• 20+ yılgöz hastalıkları alanında, 2005'ten beri
• Wills Eyeoküler onkoloji fellowship, ABD, 2015–16
• 41PubMed'de dizinlenen makale · h-indeksi 13 (Scopus)

Uzmanlık alanları

Prof. Dr. Türkoğlu'nun klinik çalışmaları birbiriyle bağlantılı üç alanı kapsar.

Yetişkin ve çocuklarda oküler onkoloji. Bu alan, göz içi tümörleri — uvea melanomu, göz dibindeki şüpheli pigmentli lekeler, küçük çocuklarda retinoblastom, lenfoma, metastazlar ve iyi huylu tümörler — ile göz yüzeyindeki konjonktiva tümörlerini, göz kapağı tümörlerini ve gözün çevresindeki ve arkasındaki dokularda gelişen orbita tümörlerini içerir. Çalışmaları muayene ve görüntülemeyi, biyopsiyi, tümörlerin çıkarılmasını ve kaçınılmaz olduğunda gözün orbital implantla birlikte alınmasını kapsar.

Katarakt ve lens cerrahisi. Katarakt (göz perdesi) ameliyatı ve akıllı lens ile lens değişimi yapar. Bunlara zor katarakt ameliyatları da dahildir; örneğin daha önce vitrektomi (vitreus jeli ve retinaya yapılan ameliyat) geçirmiş gözlerde katarakt cerrahisi, aynı zamanda uzmanlık tezinin konusudur.

Okuloplastik cerrahi. Göz kapağı ameliyatları (göz kapağı cerrahisi), gözyaşı boşaltım sistemi ve orbita ameliyatları ile göz protezi cerrahisi.

Eğitim ve kariyer

Prof. Dr. Türkoğlu, göz hastalıkları uzmanlık eğitimini 2010'da tamamlamıştır. Uzmanlık tezi, daha önce vitrektomi geçirmiş gözlerde katarakt cerrahisinin — ön kamara sağlayıcısı (anterior chamber maintainer) ile fakoemülsifikasyonun — sonuçları üzerinedir.

Daha sonra üniversiteden ayrılmış ve Antalya'daki özel muayenehanesinde çalışmaya başlamıştır.

Yurt dışındaki eğitimleri

Wills Eye Hastanesi, Philadelphia (2015–2016)

Prof. Dr. Türkoğlu, 2015–2016 yıllarında Philadelphia'daki Wills Eye Hastanesi Oküler Onkoloji Servisi'nde Dr. Carol L. Shields ile birlikte araştırma fellow'u olarak çalışmıştır. Bu döneme ait makaleleri; küçük koroid melanomunda birincil tedavi olarak fotodinamik tedaviyi, tümörü taklit edebilecek iyi huylu retina lezyonlarının doğal seyrini ve tümörlerle tümör benzeri lezyonların alışılmadık görünümlerini ele alır. 2016–2021 yılları arasında Dr. Shields ile toplam beş makalenin ortak yazarı olmuştur; bunlar arasında Retina ve JAMA Ophthalmology dergilerinde yayımlanan makaleler de vardır.

Japonya Ulusal Kanser Merkezi, Tokyo (2019)

Prof. Dr. Türkoğlu, 2019'da Tokyo'daki Japonya Ulusal Kanser Merkezi'nde oküler onkoloji alanında gözlemci hekim olarak bulunmuş ve retinoblastomda intraarteriyel kemoterapiye odaklanmıştır. Bu yöntemde kemoterapi ilacı, ince bir kateterle doğrudan gözü besleyen atardamara verilir. Yaklaşımın erken bir biçimi olan selektif oftalmik arter infüzyonu, 1980'lerin sonunda Tokyo'daki hekimler tarafından geliştirilmeye başlanmıştır. Günümüzde bu tedavi, girişimsel nöroradyologların da yer aldığı uzman ekipler tarafından uygulanır; nasıl yapıldığı intraarteriyel ve intravitreal kemoterapi sayfasında anlatılmaktadır.

Araştırmalar

Prof. Dr. Türkoğlu'nun araştırmaları, göz tümörlerinin nasıl görüntülendiği ve tedavi edildiği ile göz cerrahisinin sonuçları üzerinde yoğunlaşır. PubMed'de dizinlenen 41 makalesi (2013–2024) vardır; bunların 17'sinde birinci yazardır. Toplam dergi makalesi sayısı 80'in üzerindedir; Akdeniz Üniversitesi AVESİS profilinde ise 130'dan fazla bilimsel yayın ve sunum listelenir. Scopus'a göre çalışmaları yaklaşık 500 atıf almıştır ve h-indeksi 13'tür; yani 13 makalesinin her biri en az 13 kez atıf almıştır.

Başlıca makaleleri, sade bir dille:

• Küçük koroid melanomunda birincil tedavi olarak fotodinamik tedavi (Retina, 2019; birinci yazar). Wills Eye'da küçük koroid melanomu olan 12 hasta, radyasyon yerine ışıkla etkinleşen verteporfin ile tedavi edilmiştir. Ortalama yaklaşık beş yıllık takipte tümörlerin üçte ikisi bir ila üç seanstan sonra tamamen gerilemiş, görme her gözde stabil kalmış veya iyileşmiştir. Yanıt vermeyen tümörler daha sonra termoterapi veya radyoaktif plak tedavisiyle kontrol altına alınmıştır.
• Koroid melanomunda CyberKnife radyoterapisinden sonra fotodinamik tedavi (Photodiagnosis and Photodynamic Therapy, 2022; birinci yazar). 16 tümörde ortalama kalınlık 3,9 mm'den 2,3 mm'ye inmiş, retina altındaki sıvı yaklaşık 45 aylık takipte 16 gözün 13'ünde kaybolmuş veya azalmıştır. Tümör nüks ettiği için üç göz daha sonra alınmak zorunda kalınmıştır.
• Göz içi tümörlerde fotodinamik tedavinin uzun dönem sonuçları (Photodiagnosis and Photodynamic Therapy, 2023; ortak yazar). 10'u koroid hemanjiomu, 3'ü melanom ve 2'si koroid osteomu olan 15 hastada ortalama tümör kalınlığı yaklaşık 33 ayda 3,6 mm'den 2,3 mm'ye inmiş; görme, hastaların üçte ikisinde aynı kalmış veya iyileşmiştir.
• Von Hippel-Lindau hastalığında optik sinir hemanjioblastomu (JAMA Ophthalmology, 2016; birinci yazar). Kalıtsal bir tümör sendromu olan von Hippel-Lindau hastalığı bulunan bir hastada, optik sinirin iyi huylu damarsal tümöründe kendiliğinden gelişen nadir bir değişikliği gösteren görüntü raporu.
• Retinoblastomla birlikte görülen torpido makülopati (Photodiagnosis and Photodynamic Therapy, 2021; birinci yazar). Retinoblastomlu bir çocukta el tipi optik koherens tomografi (OCT), retinanın merkezine yakın ikinci bir lekenin tümör değil, zararsız ve doğuştan bir lezyon olduğunu göstermiş; böylece gereksiz tedavinin önlenmesine yardımcı olmuştur.
• Katarakt ameliyatından sonra koroid kalınlığı (Clinical Ophthalmology, 2016; ortak yazar). 30 hastada yapılan OCT çekimleri, komplikasyonsuz katarakt ameliyatından bir ay sonra göz arkasındaki katmanların hafifçe kalınlaştığını göstermiştir. Bu da ameliyattan sonra yeni başlangıç çekimleri alınması için bir nedendir.

Katarakt alanındaki çalışmaları arasında diyabetli hastalarda YAG lazer kapsülotomi ve Alport sendromunda katarakt cerrahisi üzerine birinci yazarı olduğu makaleler ile 2019'da Kyoto'da düzenlenen Asya-Pasifik Katarakt ve Refraktif Cerrahlar Derneği (APACRS) kongresinde sunduğu, göz içi lenslerin dikişsiz skleral fiksasyonu konulu bir bildiri de bulunur. Konularına göre gruplanmış, PubMed bağlantılarını içeren tam liste bilimsel yayınlar sayfasındadır. Bu çalışmaların birçoğunda ele alınan tedavi ise göz tümörlerinde fotodinamik tedavi sayfasında anlatılır.

Retinoblastom araştırma projesi

Prof. Dr. Türkoğlu, 2015–2016 yıllarında dirençli veya tekrarlayan retinoblastomda intravitreal melfalan kemoterapisi konulu bir araştırma projesinin yürütücüsü olmuştur; proje Akdeniz Üniversitesi akademik profilinde kayıtlıdır. İntravitreal kemoterapi, gözü dolduran berrak jel olan vitreusun içine çok küçük bir dozda kemoterapi ilacı enjekte edilmesidir. Amaç, jelin içinde yüzen ve kan yoluyla ya da gözün atardamarından verilen ilaçların güçlükle ulaştığı tümör "tohumlarına" ulaşmaktır. Retinoblastom üzerine sonraki makaleleri, OCT'nin bu tümörlerin iç yapısını nasıl gösterebildiğini ve küçük çocuklarda tümörü zararsız, benzer görünümlü lezyonlardan ayırmaya nasıl yardımcı olduğunu anlatır.

Eğitim ve akademik görevler

Prof. Dr. Türkoğlu, Akdeniz Üniversitesi'nde iki göz hastalıkları uzmanlık tezinin danışmanlığını yapmış (göz içi tümörler, 2018; oküler albinizm, 2022) ve 2017, 2021 ve 2022'de uzmanlık tezi jürilerinde görev almıştır. Lisansüstü düzeyde göz muayene yöntemleri, oküler anatomi ile kırma kusurları ve akomodasyon derslerini, tıp öğrencilerine ise oküler anatomi dersini vermiştir. 2021'de Türkçe iki kitap bölümü yazmıştır: Sitomegalovirüs Tanı, Tedavi Uzlaşı Raporu'ndaki "CMV ve Göz Tutulumu" ile Türk Oftalmoloji Derneği eğitim yayınlarından Oküler Enfeksiyonlar Güncel Tanı ve Tedavi kitabındaki "Oküler Enfeksiyonların Epidemiyolojisi ve Korunma Yöntemleri".

Mesleki üyelikler

Prof. Dr. Türkoğlu aşağıdaki mesleki derneklerin üyesidir:

• Türk Oftalmoloji Derneği (TOD) — Oküler Enfeksiyonlar Birimi eğitim sorumlusu ve Oküler Onkoloji Birimi üyesi
• Uluslararası Oküler Onkoloji Derneği (International Society of Ocular Oncology, ISOO)
• Amerikan Oftalmoloji Akademisi (American Academy of Ophthalmology, AAO)
• Avrupa Katarakt ve Refraktif Cerrahlar Derneği (European Society of Cataract & Refractive Surgeons, ESCRS)
• Amerikan Oftalmik Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Derneği (ASOPRS)
• Avrupa Oftalmik Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Derneği (ESOPRS)
• Türki Cumhuriyetler Oftalmoloji Derneği (TCOD)

Diller

Prof. Dr. Türkoğlu Türkçe ve akıcı İngilizce konuşur; görüşmeler ve yazışmalar iki dilde de yapılabilir. Siz veya bir yakınınız Rusça konuşmayı tercih ederseniz önceden tercüman ayarlanabilir; ayrıntılar için şehir dışından ve yurt dışından gelen hastalar sayfasına bakabilirsiniz.

Muayene nasıl yapılır?

İlk muayene, öykünüzün alınması ve getirdiğiniz rapor ya da görüntülerin incelenmesiyle başlar. Ardından görme keskinliği ve göz içi basıncı ölçülür; her iki göz, genellikle göz bebeğini büyüten damlalar damlatıldıktan sonra muayene edilir. Sorunun niteliğine göre görüntüleme eklenir: ultrason, optik koherens tomografi (OCT), retinanın geniş açılı fotoğrafları veya anjiyografi. Göz tümörü teşhisi sayfası her tetkiki ayrıntılı olarak anlatır. Katarakt veya akıllı lens ameliyatından önce ise lensi planlamak için gözün hassas ölçümleri yapılır.

Prof. Dr. Türkoğlu daha sonra bulguları anlaşılır bir dille açıklar, uygun olduğunda izlem (düzenli kontrolle takip) dahil seçenekleri konuşur ve tedaviyi sizinle birlikte planlar. Radyoterapi, intraarteriyel kemoterapi veya kanser ilaçları gibi özel altyapı gerektiren yöntemler, ilgili uzman ekiplerle birlikte uygulanır.

Küçük çocuklar ayrıntılı bir muayene için çoğu zaman yeterince uzun süre hareketsiz kalamaz. Bu nedenle tümör şüphesi olan bir çocukta, retinanın eksiksiz incelenip fotoğraflanabilmesi için anestezi altında muayene gerekebilir.

Antalya dışında ya da yurt dışında yaşıyorsanız, işe belgelerinizi uzaktan değerlendirme için göndererek başlayabilirsiniz. Böylece Antalya'da muayene olmanızın gerekip gerekmediğini ve bunun neleri kapsayacağını öğrenirsiniz; sonuçlarınız ve tedavi planınız, kendi doktorunuzla paylaşabileceğiniz biçimde size açıklanır.