Göz kanseri · Hasta rehberi

Göz Kanseri Belirtileri: Yetişkinlerde ve Çocuklarda Erken Uyarı İşaretleri

Göz kanseri belirtileri tümörün yerine göre değişir ve birçok göz tümörü, rutin bir muayenede bulunana kadar hiç belirti vermez. Göz içindeki tümörler görmeyi bulanıklaştırır ya da ışık çakmalarına ve gölgelere yol açar; göz yüzeyi ve göz kapağı tümörleri leke, şişlik veya iyileşmeyen yara olarak görülür. Göz arkasındaki tümör gözü öne iter; küçük çocuklarda en sık ilk belirti fotoğraflarda görülen beyaz göz bebeğidir. Ani görme kaybında aynı gün bir göz doktoruna başvurmak gerekir.
Tanı anında belirti vermeyenler
uvea melanomlarının yaklaşık 10'da 3'ü
Küçük çocuklarda en sık ilk belirti
beyaz göz bebeği (lökokori)
En sık göz kapağı kanseri
bazal hücreli karsinom, yaklaşık %80–90
Yetişkinlerde gözün öne çıkmasının en sık nedeni
tümör değil, tiroid göz hastalığı
Aynı gün başvurmanız gereken durum
ani görme kaybı veya görmenin önüne perde inmesi

Bulanık görme, gözde yeni bir leke, göz kapağında şişlik ya da çocuğun fotoğrafında gözde beyaz bir parlama insanın aklına kanseri getirebilir. Bu belirtilerin hiçbiri tek başına kanser olduğunuzu göstermez. Her birinin çok daha sık görülen başka nedenleri vardır. Yine de bazıları birkaç gün içinde, birkaçı ise aynı gün kontrol edilmelidir.

Göz kanseri hiç belirti vermeyebilir mi?

Evet, bu sık görülür. Yetişkinlerde göz içindeki en sık kanser uvea melanomudur. Bu tümörlerin yaklaşık 10'da 3'ü, kişi henüz hiçbir şey fark etmeden rutin bir göz muayenesinde bulunur. Koroid nevüsü de böyle fark edilir. Bu, göz dibinde zararsız bir "ben"dir ve bazı melanomlar böyle bir benden gelişir. Bu yüzden görmeniz kusursuz olsa bile düzenli göz kontrolü yararlıdır. Kontrolde göz bebeği damlayla büyütülür ya da retinanın geniş açılı fotoğrafı çekilir.

Göz içindeki bir tümör hangi belirtilere yol açar?

Koroid melanomu (uvea melanomu), koroid metastazı ve vitreoretinal lenfoma göz içinde gelişen tümörlerdir. Koroid metastazı, vücudun başka bir yerindeki kanserin göze yayılmasıdır. Bu tümörler retinayı, yani gözün arkasındaki ışığa duyarlı tabakayı etkilediğinde, sıvı sızdırdığında ya da kanadığında belirti verir.

  • Bulanık veya çarpık görme. Düz çizgiler dalgalı görünür ya da bir göz yavaş yavaş netliğini kaybeder. Uvea melanomu olan her 10 kişiden yaklaşık 4'ünde ilk belirti budur. Göze yayılmış kanserlerde de çoğu kişi bulanık görmeden yakınır.
  • Işık çakmaları ve uçuşan cisimler (sinek uçuşması). Uçuşan cisimler, görüşünüzde gezinen küçük noktalar ya da iplikçiklerdir.
  • Görme alanında gölge ya da eksik bir bölüm. Çoğu zaman görme alanının kenarındadır.
  • İltihaba benzeyen uçuşan cisimler ve bulanıklık. Orta yaş ve üzerindeki yetişkinlerde bu, vitreoretinal lenfoma olabilir. Bu lenfoma çoğu zaman iki gözü birden tutar.

İrisin arkasında saklanan siliyer cisim melanomu, büyüyene kadar sessiz kalabilir. Göz akında genişlemiş damarlar, lenste değişiklik ya da göz tansiyonunun yükselmesi ilk ipuçları olabilir.

İriste yeni bir leke ne anlama gelir?

Gözün renkli kısmı olan iristeki çiller ve nevüsler sık görülür ve genellikle zararsızdır. Leke yetişkinlikte yeni çıktıysa ya da büyüyorsa muayene olun. Göz bebeğinin şekli değişiyorsa, gözün ön kısmında kanama ya da yüksek göz tansiyonu varsa da muayene gerekir. Geniş bir iris melanomu serisinde gözlerin yarıya yakınında göz bebeğinin şekli bozulmuştu. Yaklaşık üçte birinde ise göz tansiyonu yükselmişti (glokom). İris melanomunun seyri, gözün daha derinindeki melanomlarınkinden çok daha iyidir.

Göz akındaki bir tümör nasıl görünür?

Göz akını örten ince, saydam zara konjonktiva denir. Buradaki oluşumları çoğunlukla aynada görebilirsiniz. Çoğu zararsızdır: pinguekula (korneanın yanında sarımsı kabarıklık), pterjiyum (halk arasında "göz eti"; korneaya doğru uzanan kanat biçimli doku) ya da nevüs. Şu durumlarda lekeyi bir uzmana gösterin; bu bir konjonktiva tümörü olabilir:

  • Jöle kıvamında, grimsi ya da beyaz, kabuklu bir leke. Göz akının korneayla birleştiği yerdedir. Erken OSSN lezyonlarının neredeyse tamamı burada başlar. OSSN, göz yüzeyindeki hücrelerin anormal çoğalmasıdır.
  • Yetişkinde yeni çıkan ya da değişen kahverengi bir leke. Belirgin damarlı, koyu ya da pembe bir kabarıklık şeklinde de görülebilir. Bu, konjonktiva melanomu olabilir.
  • Düzgün yüzeyli, somon pembesi bir leke. Çoğu zaman göz kapağının altındaki kıvrımdadır. Bu bir lenfoma olabilir.
  • Büyüyen, kanayan ya da göze yapışık gibi duran bir leke ya da tedaviyle geçmeyen tek taraflı kızarıklık.

Hangi göz kapağı değişiklikleri kanser belirtisi olabilir?

Göz kapağındaki şişliklerin çoğu şalazyon (tıkanmış yağ bezi), kist ya da başka iyi huylu oluşumlardır. Göz kapağı kanserlerinin yaklaşık 10'da 8–9'u bazal hücreli karsinomdur. Bu kanser genellikle alt kapakta ya da gözün iç köşesine yakın yerleşir. Üzerinde ince damarlar olan, sert, inci gibi parlak bir kabarıklıktır. Bazen ortasında kabuk ya da yara olur.

Göz kapağındaki bir şişlikte şu işaretlerden biri varsa bir uzmana başvurun:

  • Kanıyor, kabuklanıyor, iyileşmeyen bir yaraya dönüşüyor ya da büyümeyi sürdürüyor.
  • Kirpikler dökülüyor ya da kapak kenarının şekli değişiyor.
  • Şalazyona benziyor ama aynı yerde tekrar tekrar çıkıyor ya da bir göz uzun süre kızarık kalıyor. Yağ bezlerinin kanseri olan sebase karsinom ikisini de taklit edebilir. Bu yüzden tekrarlayan bir şalazyondan alınan doku mikroskop altında incelenmelidir.
  • İleri yaştaki birinde hızla büyüyen, mor-kırmızı bir şişlik. Bu, nadir ama agresif seyirli Merkel hücreli karsinom olabilir.

Göz arkasındaki bir tümör hangi belirtilere yol açar?

Göz çukuru (orbita) tümörleri gözün çevresindeki dokulara baskı yapar. Göz öne doğru çıkabilir (proptozis) ya da normalden aşağıda, yukarıda veya yanda durabilir. Çift görme, şişmiş ya da düşük göz kapağı da görülebilir. Tümör görme sinirini (optik sinir) sıkıştırırsa görme bulanıklaşır. Alında ya da yanakta ağrı veya uyuşma olabilir.

Yetişkinlerde gözün öne çıkmasının en sık nedeni tümör değil, tiroid göz hastalığıdır. Çocukta ise günler ya da haftalar içinde artan bir öne çıkma, aynı hafta içinde görüntüleme gerektirir. Çocuklarda en sık görülen orbita kanseri, bir yumuşak doku kanseri olan rabdomiyosarkomdur. Olguların en az 10'da 8'inde gözü hızla öne iter ve çoğu zaman enfeksiyon ya da darbeyle karıştırılır. Ayrıntılar: orbita tümörleri.

Çocuklarda göz kanserinin belirtileri nelerdir?

Çocukluk çağının başlıca göz kanseri retinoblastomdur. Genellikle yaşamın ilk yıllarında bulunur: çocukların yaklaşık üçte ikisi 2 yaşından önce tanı alır. Beş yaşından küçük çocuklarda ilk belirti çoğu zaman şunlardan biridir:

  • Beyaz göz bebeği (lökokori, "kedi gözü" yansıması). Her 10 çocuktan yaklaşık 6'sında görülür. Normal kırmızı yansımanın yerinde beyaz ya da sarımsı bir parlama vardır. Çoğu zaman ilk kez flaşlı bir fotoğrafta fark edilir (bkz. fotoğrafta gözde beyaz parlama).
  • Şaşılık. Her 10 çocuktan yaklaşık 2'sinde görülür. Tümör merkezi görmeyi bozduğu için göz içe ya da dışa kayar.
  • Kırmızı, ağrılı ya da şiş göz, büyümüş göz ya da görme azlığı. Bunlar daha seyrektir.

Diğer uyarı işaretleri şunlardır: hızla öne çıkan göz, göz çevresinde açıklanamayan morluklar ve iki irisin farklı renkte olması. Bebekte haftalar içinde büyüyen kırmızı-mor bir göz kapağı şişliği çoğu zaman hemanjiom denen iyi huylu bir damar tümörüdür. Yine de görmeyi etkileyebilir. Yeni şaşılık başlayan her çocuğun gözü, göz bebeği büyütülerek muayene edilmelidir.

Hangi göz kanseri belirtileri acil muayene gerektirir?

Yukarıdaki belirtilerin çoğunda ilk boş randevu yeterlidir. Bazıları ise beklememelidir.

Aşağıdaki tablo, ne kadar hızlı davranmanız gerektiğine dair genel bir rehberdir. Kendi doktorunuzun önerilerinin yerini tutmaz.

Belirti Olası tümörler Daha sık görülen nedenler Ne kadar acil?
Çocukta beyaz göz bebeği veya olağandışı göz bebeği parlaması Retinoblastom Coats hastalığı, katarakt, diğer retina hastalıkları Birkaç gün içinde
Çocukta yeni başlayan şaşılık Retinoblastom (seyrek bir neden) Kırma kusurları, göz kası dengesizliği Birkaç gün içinde
Ani görme kaybı ya da yayılan bir gölge veya perde Retina dekolmanı veya kanamayla seyreden melanom ya da metastaz Retina dekolmanı, damar tıkanıklığı Aynı gün
Yeni ışık çakmaları veya aniden çoğalan uçuşan cisimler Uvea melanomu, lenfoma Yaşa bağlı vitreus dekolmanı, retina yırtığı Aynı gün
Tek gözde bulanık veya çarpık görme Uvea melanomu, metastaz, hemanjiom Makula dejenerasyonu, katarakt (göz perdesi) Birkaç gün içinde
İriste yeni veya büyüyen koyu leke, şekli bozulmuş göz bebeği İris melanomu İris nevüsü veya çili, iris kisti 1–2 hafta içinde
Göz akında kitle veya leke OSSN, konjonktiva melanomu, lenfoma Pinguekula, pterjiyum, nevüs Büyüyor, kanıyor veya göze yapışıksa 1–2 hafta içinde; değilse rutin kontrolde
Kanayan, yaraya dönüşen, kirpik döktüren veya tekrarlayan göz kapağı şişliği Bazal hücreli, skuamöz hücreli veya sebase karsinom Şalazyon, kist, papillom 1–2 hafta içinde
Yetişkinde gözün öne çıkması, çift görme veya göz kapağında şişlik Orbita lenfoması, gözyaşı bezi tümörü, metastaz Tiroid göz hastalığı, iltihap 1–2 hafta içinde; görme azalırsa veya ağrı şiddetliyse aynı gün
Çocukta hızla öne çıkan göz Rabdomiyosarkom, diğer orbita tümörleri Orbita enfeksiyonu (selülit) Aynı hafta içinde görüntüleme; ateş, ağrı veya görme azlığı varsa aynı gün
Düzelmeyen kırmızı, ağrılı göz İleri evre retinoblastom, tümöre bağlı glokom Enfeksiyon, iltihap, akut glokom Şiddetliyse veya görme azaldıysa aynı gün; değilse birkaç gün içinde

Muayenede neler yapılır?

Oküler onkoloji uzmanı, yani göz tümörlerine bakan göz doktoru, iki gözü de göz bebekleri büyütülerek muayene eder. Bulunan her leke fotoğraflanır; ultrasonla ve OCT ile (retinanın ayrıntılı kesit görüntüsü) ölçülür. Böylece sonraki kontrollerde lekenin değişip değişmediği görülür. Her tetkik göz tümörü teşhisi sayfasında anlatılıyor.

Antalya'da muayene olabilir ya da görüntülerinizi uzaktan gönderebilir misiniz?

Prof. Dr. Elif Betül Türkoğlu, göz hastalıkları uzmanı ve oküler onkologdur. Antalya Muratpaşa'daki muayenehanesinde yetişkin ve çocuk hastaları muayene eder. Başka bir şehirde ya da yurt dışında yaşıyorsanız uzaktan ikinci görüş ile başlayabilirsiniz. Bulunduğunuz yerde çekilen fotoğraf, ultrason ya da OCT görüntülerini göndermeniz yeterlidir. Tüm göz tümörü türleri göz kanseri sayfasında tanıtılıyor.

Sık sorulan sorular

Göz kanserinin ilk belirtisi genellikle nedir?

Tek bir ilk belirti yoktur. Göz içi melanomda en sık ilk belirti bulanık ya da azalmış görmedir. Ancak bu tümörlerin yaklaşık 10'da 3'ü hiç belirti vermez. Retinoblastomlu küçük çocuklarda ilk işaret çoğu zaman fotoğraflarda görülen beyaz göz bebeğidir. Göz yüzeyi ve göz kapağı kanserleri ise önce görülebilen bir leke, şişlik ya da yara olarak ortaya çıkar.

Göz kanseri ağrı yapar mı?

Erken evrede genellikle ağrı yapmaz; bu yüzden fark edilmeden kalabilir. Ağrı daha çok ileri evre tümörlerde ve göz tansiyonunu yükselten tümörlerde görülür. Sinirler boyunca ya da göz çevresindeki kemiğe yayılan kanserler de ağrı yapabilir. Ağrılı, kırmızı bir göz ise çok daha sık enfeksiyon ya da iltihaptan kaynaklanır. Yine de her zaman muayene edilmelidir.

Rutin bir göz muayenesinde göz kanseri fark edilebilir mi?

Evet. Nevüsler ve melanomların yaklaşık 10'da 3'ü dahil pek çok göz içi tümörü, henüz hiçbir belirti yokken rutin muayenede görülür. Bunun için göz dibinin fotoğrafı çekilir ya da göz bebeği büyütülerek bakılır. Şüpheli bir leke görülürse hasta bir göz hastalıkları uzmanına ya da oküler onkoloji uzmanına yönlendirilir.

Göz kanseri aynada görülebilir mi?

Bazen. Göz akındaki, iristeki ve göz kapaklarındaki tümörler çoğu zaman görülebilir. Yeni bir leke, pembe ya da kabuklu bir alan veya iyileşmeyen bir şişlik olarak fark edilir. Göz içindeki tümörler ise dışarıdan genellikle görülmez. Onları ancak göz bebeği büyütülerek yapılan göz dibi muayenesi bulur.

Gözdeki koyu bir leke kanser belirtisi midir?

Genellikle hayır. İristeki, göz akındaki ve göz dibindeki çiller ve nevüsler sık görülür ve çoğu zararsızdır. Leke yetişkinlikte yeni çıktıysa ya da büyüyorsa uzman kontrolü gerekir. Göz bebeğinin şeklinin değişmesi, kanama ya da yüksek göz tansiyonu da kontrol nedenidir. Ardından fotoğraf ve ölçümlerle lekenin değişip değişmediği izlenir.

Çocuğumun fotoğrafındaki beyaz parlamanın zararsız bir nedeni olabilir mi?

Evet. Beyaz ya da sarı bir yansımanın katarakt (göz perdesi) ya da çeşitli retina hastalıkları gibi birkaç nedeni olabilir. Ancak bu, retinoblastomun da en sık ilk belirtisidir. Bu yüzden haftalar değil, birkaç gün içinde göz bebekleri büyütülerek muayene gerekir. Fotoğrafı yanınızda götürün. Sonraki adımlar fotoğrafta gözde beyaz parlama rehberinde anlatılıyor.

Kaynaklar

  1. EyeWiki, American Academy of Ophthalmology. Uveal Melanoma. eyewiki.org
  2. EyeWiki, American Academy of Ophthalmology. Iris Melanoma. eyewiki.org
  3. EyeWiki, American Academy of Ophthalmology. Choroidal Metastases. eyewiki.org
  4. EyeWiki, American Academy of Ophthalmology. Primary Vitreoretinal Lymphoma. eyewiki.org
  5. EyeWiki, American Academy of Ophthalmology. Ocular Surface Squamous Neoplasia. eyewiki.org
  6. EyeWiki, American Academy of Ophthalmology. Basal Cell Carcinoma. eyewiki.org
  7. EyeWiki, American Academy of Ophthalmology. Sebaceous Carcinoma. eyewiki.org
  8. EyeWiki, American Academy of Ophthalmology. Thyroid Eye Disease. eyewiki.org
  9. EyeWiki, American Academy of Ophthalmology. Rhabdomyosarcoma. eyewiki.org
  10. American Academy of Ophthalmology. [Retinoblastom: yaşa göre başvuru belirtileri, Avrupa'ya genel bakış]. aao.org. aao.org
  11. American Cancer Society. [Retinoblastomla ilgili temel istatistikler]. cancer.org. cancer.org

Göz tümörü konusunda uzman görüşü mü gerekiyor?

Görüntüleme ve raporlarınızı Prof. Dr. Türkoğlu'nun değerlendirmesi için gönderin ya da Antalya'da muayene randevusu alın. Yetişkin ve çocuk hastalar kabul edilir.

Talep gönder